Wykrywanie aflatoksyn: co powinni wiedzieć producenci wyrobów mlecznych

Ryzyko związane z aflatoksynami w sektorze mleczarskim może pojawić się jeszcze zanim mleko trafi do zakładu przetwórczego.

Kontrola na wcześniejszych etapach może zatem obejmować zarówno ukierunkowane badania na obecność AFB1, jak i szersze badania przesiewowe w kierunku całkowitej zawartości aflatoksyn w odpowiednich paszach i surowcach, zanim AFM1 stanie się problemem na dalszych etapach produkcji mleka.

Aflatoksyna B1 (AFB1) może zanieczyszczać uprawy i składniki stosowane w paszach dla zwierząt. Gdy zwierzęta mleczne spożywają paszę zawierającą AFB1, część tej toksyny może zostać metabolizowana do aflatoksyny M1 (AFM1), a następnie wydalona z mlekiem. Stwarza to istotny związek między jakością paszy, gwarancjami dostawców, kontrolą mleka przy odbiorze oraz bezpieczeństwem żywności mlecznej.

Dla przetwórców mleka zarządzanie AFM1 nie jest zatem jedynie kwestią badania gotowego produktu. Skuteczne zarządzanie ryzykiem zaczyna się od zrozumienia, skąd pochodzi zagrożenie, w jaki sposób przedostaje się ono do łańcucha dostaw produktów mlecznych, jakie wymogi regulacyjne mają zastosowanie oraz w jakich obszarach badania analityczne mogą wspierać podejmowanie właściwych decyzji dotyczących kontroli.

Czym jest aflatoksyna M1?

Aflatoksyna M1 jest metabolitem aflatoksyny B1, który może występować w mleku i produktach mlecznych, gdy zwierzęta mleczne spożywają paszę skażoną AFB1.

Aflatoksyny to naturalnie występujące mikotoksyny związane z niektórymi rodzajami pleśni. AFB1 jest jednym z najważniejszych przedstawicieli tej grupy i może zanieczyszczać surowce rolnicze wykorzystywane w paszach dla zwierząt.

Po spożyciu skażonej paszy AFB1 może ulegać metabolizmowi w organizmie zwierzęcia. Jednym z powstałych metabolitów jest AFM1, który może przedostawać się do mleka. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznaje zatem skażoną paszę dla zwierząt za kluczową ścieżkę w górę łańcucha, łączącą AFB1 z występowaniem AFM1 w produktach mlecznych.

Dla producentów wyrobów mlecznych oznacza to prostą, ale istotną ścieżkę ryzyka:

AFB1 w paszy → zwierzęta mleczne spożywają skażoną paszę → AFB1 ulega metabolizmowi → w mleku może pojawić się AFM1

Zrozumienie tej ścieżki ma kluczowe znaczenie, ponieważ przenosi dyskusję z poziomu zwykłego wykrywania zanieczyszczenia w mleku na poziom zarządzania ryzykiem w całym łańcuchu dostaw produktów mlecznych.

Jaka jest różnica między aflatoksyną B1 a aflatoksyną M1?

Chociaż aflatoksyna B1 i aflatoksyna M1 są ze sobą ściśle powiązane, występują one na różnych etapach łańcucha dostaw produktów mlecznych.

	Aflatoksyna B1	Aflatoksyna M1
Powszechnie stosowany skrót	AFB1	AFM1
Główne źródło	Zanieczyszczone uprawy/składniki paszowe	Metabolizm AFB1 u zwierząt mlecznych
Odpowiedni etap produkcji mlecznej	Składniki paszowe i dostawcy	Mleko i produkty mleczne
Typowe obszary kontroli	Monitorowanie pasz i surowców	Badania mleka i produktów mlecznych przy odbiorze
Współpraca z branżą mleczarską	Prekursor na wcześniejszym etapie	Metabolity mleka w dalszym etapie przetwórstwa

AFB1 może być badana osobno, jednak programy kontroli mikotoksyn na etapie produkcji mogą również obejmować monitorowanie całkowitej zawartości aflatoksyn, która zazwyczaj obejmuje aflatoksyny B1, B2, G1 i G2. Wybór odpowiedniego podejścia zależy od rodzaju produktu, wymogów regulacyjnych lub wymagań klienta oraz celu programu badań.

To rozróżnienie ma znaczenie przy opracowywaniu programu badań. Badanie mleka pod kątem obecności AFM1 pozwala zidentyfikować zanieczyszczenie, które przedostało się do łańcucha produkcji mlecznej, natomiast badanie paszy pod kątem obecności AFB1 może wspierać zarządzanie ryzykiem na wcześniejszym etapie, zanim dojdzie do przeniesienia zanieczyszczenia.

W jaki sposób aflatoksyna M1 przedostaje się do mleka?

AFM1 zazwyczaj nie pochodzi ze zanieczyszczenia wprowadzonego na terenie zakładu mleczarskiego.

Ryzyko ma swój początek na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw.

Niektóre surowce rolnicze wykorzystywane w paszach dla zwierząt mogą ulec zanieczyszczeniu aflatoksynami. Warunki środowiskowe i uprawowe mogą wpływać na rozwój pleśni wytwarzających aflatoksyny oraz wynikające z tego ryzyko w materiałach paszowych. Wytyczne FDA wskazują na przykład na stres upraw, w tym suszę i szkody spowodowane przez owady, jako czynniki związane z zanieczyszczeniem aflatoksynami.

Gdy zwierzę mleczne spożywa paszę zawierającą AFB1, związek ten może ulec metabolizmowi, a AFM1 może następnie zostać wydalona z mlekiem.

Oznacza to, że zarządzanie ryzykiem związanym z AFM1 w sektorze mleczarskim może angażować szereg organizacji i podmiotów, w tym:

• Producentów i dostawców pasz
• Gospodarstwa mleczne
• Zespoły ds. jakości u dostawców
• Podmioty zajmujące się odbiorem mleka
• Laboratoria zajmujące się badaniem dostarczanego mleka surowego
• Laboratoria ds. zapewnienia jakości i kontroli jakości w sektorze mleczarskim
• Zespoły ds. bezpieczeństwa żywności i zgodności z przepisami

W przypadku zintegrowanych przedsiębiorstw mleczarskich zrozumienie zarówno ryzyka związanego z paszą, jak i mlekiem może zatem mieć szczególne znaczenie.

Dlaczego przetwórcy mleka powinni monitorować poziom aflatoksyny M1?

Kontrola aflatoksyn stanowi kwestię związaną z bezpieczeństwem żywności i przepisami prawnymi.

W ocenie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) aflatoksyny są traktowane jako zanieczyszczenia genotoksyczne i rakotwórcze, w przypadku których należy zminimalizować narażenie wynikające ze spożycia. AFM1 ma mniejszą aktywność niż AFB1, jednak jej występowanie w powszechnie spożywanych produktach, takich jak mleko, sprawia, że monitorowanie jej obecności ma istotne znaczenie.

Z operacyjnego punktu widzenia zanieczyszczenie AFM1 może również stwarzać wyzwania, w tym:

• Niezgodność z obowiązującymi limitami regulacyjnymi
• Niespełnienie specyfikacji klientów lub wymogów eksportowych
• Odrzucenie dostarczonego mleka
• Problemy związane z zarządzaniem dostawcami
• Konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań analitycznych
• Decyzje dotyczące postępowania z produktem
• Potencjalne zakłócenia w produkcji lub dostawach

Odpowiedni program kontroli będzie zależał od rynku, produktu, łańcucha dostaw oraz profilu ryzyka.

Jakie są limity regulacyjne dotyczące aflatoksyny M1 w mleku?

Nie istnieje jeden globalny limit dla aflatoksyny M1.

Wymogi różnią się znacznie w poszczególnych jurysdykcjach, dlatego ważne jest, aby przetwórcy produktów mlecznych znali przepisy obowiązujące zarówno na rynku, na którym prowadzą produkcję, jak i na rynkach docelowych.

Międzynarodowy punkt odniesienia – Codex Alimentarius

Codex Alimentarius stanowi ważny międzynarodowy punkt odniesienia w zakresie kontroli AFM1. Codex ustalił maksymalny poziom AFM1 w mleku na 0,5 μg/kg, a także opracował wytyczne dotyczące ograniczania zanieczyszczenia aflatoksyną B1 w paszach dla zwierząt mlecznych.

Ma to szczególne znaczenie dla sektora mleczarskiego, ponieważ bezpośrednio łączy kontrolę pasz na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw z ryzykiem obecności AFM1 w mleku na późniejszym etapie; ponieważ ryzyko związane z AFM1 ma swoje źródło na wcześniejszym etapie, Codex uznaje również znaczenie kontroli zanieczyszczenia aflatoksyną B1 w paszach dla zwierząt mlecznych.

Unia Europejska

Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/915 maksymalny poziom AFM1 w mleku surowym, mleku poddanym obróbce termicznej oraz mleku przeznaczonym do produkcji wyrobów mlecznych wynosi:

0,050 μg/kg – co odpowiada 50 ng/kg lub około 50 ppt.

W przypadku niektórych produktów przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci obowiązują bardziej rygorystyczne wymagania.

Ameryka Północna

Stany Zjednoczone

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków ( FDA ) ustanowiła poziom działania wynoszący:

0,5 ppb AFM1 w mleku.

Odpowiada to 500 ppt, co ilustruje znaczne różnice, jakie mogą występować między rynkami podlegającymi regulacjom.

Producenci wyrobów mlecznych prowadzący eksport na rynki międzynarodowe mogą zatem potrzebować programów badań umożliwiających spełnienie wymagań bardziej rygorystycznych niż te obowiązujące na rynku krajowym.

Meksyk

Meksyk również reguluje zawartość AFM1 w odpowiednich kategoriach mleka i produktów mlecznych. Norma NOM-243 ustanawia maksymalny poziom 0,5 μg/l dla odpowiednich kategorii mleka, preparatów mlekozastępczych oraz produktów mlecznych złożonych.

Meksyk stosuje również normy analityczne dotyczące oznaczania AFM1 w mleku i mleku w proszku, co podkreśla znaczenie odpowiednich kontroli analitycznych dla producentów wyrobów mleczarskich zaopatrujących ten rynek.

Azja i Pacyfik

AFM1 podlega również szczegółowym kontrolom regulacyjnym na kilku głównych azjatyckich rynkach produktów mlecznych. Sprawia to, że kontrola mikotoksyn ma znaczenie nie tylko dla krajowej produkcji mleczarskiej, ale również dla producentów eksportujących mleko, składniki mleczne i produkty odżywcze w obrębie regionu.

Chiny

Chińskie przepisy określają maksymalny poziom AFM1 wynoszący 0,5 μg/kg w mleku i powiązanych produktach mlecznych.

Dla producentów wyrobów mleczarskich zaopatrujących rynek chiński AFM1 stanowi zatem konkretny aspekt regulacyjny, obok szerszych kontroli mikotoksyn w paszach i surowcach.

Indie

W Indiach poziom AFM1 w mleku i produktach mlecznych reguluje Indyjski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i Standardów (FSSAI), ustalając limit wynoszący 0,5 μg/kg dla odpowiednich kategorii mleka.

Indie mają również szczególne znaczenie z punktu widzenia zarządzania ryzykiem, ponieważ krajowy nadzór nad mlekiem wykazał związek między skażoną paszą a obecnością AFM1 w mleku.

Japonia

W Japonii mleko zawierające AFM1 w stężeniach powyżej 0,5 μg/kg uznaje się za niezgodne z przepisami w ramach obowiązujących ram bezpieczeństwa żywności.

Japonia rozróżnia również oficjalne metody analityczne od metod przesiewowych w odniesieniu do AFM1, co wskazuje, że laboratoria mogą być zmuszone do rozważenia zarówno rutynowego badania przesiewowego, jak i analizy potwierdzającej, w zależności od celu regulacyjnego.

Korea Południowa

Korea Południowa również stosuje szczegółowe wymagania dotyczące AFM1 w mleku i produkcji nabiałowej. Producenci wyrobów mleczarskich dostarczający produkty na ten rynek powinni zapoznać się z aktualnym maksymalnym poziomem określonym przez MFDS oraz wymaganiami analitycznymi mającymi zastosowanie do ich kategorii produktów.

Ameryka Łacińska

Wymogi dotyczące AFM1 różnią się również w poszczególnych krajach Ameryki Łacińskiej, a na niektórych rynkach dopuszczalny poziom różni się w zależności od badanej matrycy mlecznej.

Brazylia

Jest to najbardziej wymowny przykład, jaki należy uwzględnić.

Przykład Brazylii pokazuje, dlaczego producenci wyrobów mlecznych muszą uwzględniać zarówno rynek, jak i matrycę podczas opracowywania programu badań pod kątem AFM1.

Brazylijskie przepisy określają różne maksymalne poziomy w zależności od produktu mlecznego:

Mleko płynne: 0,5 μg/kg
Mleko w proszku: 5 μg/kg
Ser: 2,5 μg/kg

Różnice w podejściu regulacyjnym: Kanada i Nowa Zelandia

Kanada

Health Canada utrzymuje obowiązujące maksymalne poziomy zanieczyszczeń chemicznych w żywności, jednak obecne krajowe wykazy nie określają konkretnego maksymalnego poziomu AFM1 dla mleka ani produktów mlecznych. Obecne wykazy zanieczyszczeń Health Canada zawierają na przykład limity aflatoksyn dla orzechów, ale nie zawierają oddzielnego limitu dla AFM1 w mleku.

Oznacza to, że kanadyjskie przedsiębiorstwa mleczarskie nie powinny zakładać, iż brak konkretnego krajowego dopuszczalnego poziomu AFM1 w mleku eliminuje konieczność zarządzania ryzykiem. Specyfikacje produktów, wymagania klientów, normy międzynarodowe oraz wymogi rynków docelowych mogą nadal wpływać na decyzje dotyczące badań.

Nowa Zelandia

Nowozelandzka Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności (New Zealand Food Safety) prowadzi Krajowy Program Zanieczyszczeń Chemicznych (NCCP) dotyczący produktów mlecznych. Program ten monitoruje zanieczyszczenia chemiczne i ustanawia limity działania dla badanych parametrów. Limity te uwzględniają wymogi nowozelandzkie, limity Kodeksu Żywnościowego oraz wymagania rynków docelowych. Co istotne, MPI stwierdza, że obowiązujący limit działania może odzwierciedlać najniższy dopuszczalny limit spośród wymagań Nowej Zelandii, Kodeksu oraz rynków docelowych.

Nowozelandzcy producenci wyrobów mlecznych muszą również przestrzegać zasad kontroli zanieczyszczeń określonych w ramach przepisów dotyczących produktów pochodzenia zwierzęcego oraz odpowiednich wymogów w zakresie zarządzania ryzykiem w sektorze mleczarskim.

Ilustruje to ważną zasadę:

Próg badawczy, który ma znaczenie operacyjne, może wynikać raczej z wymagań rynku docelowego niż z pojedynczego krajowego limitu AFM1.

Należy zawsze pamiętać, że

Wymogi regulacyjne mogą ulegać zmianom i różnić się w zależności od kategorii produktu oraz jurysdykcji. Producenci wyrobów mleczarskich powinni zawsze weryfikować obowiązujące przepisy oraz specyfikacje klientów dotyczące ich produktów i rynków.

Rynek	Przykładowy wymóg dotyczący AFM1	Ważna uwaga
Kodeks	0,5 μg/kg mleka	Międzynarodowy punkt odniesienia
Unia Europejska	0,050 μg/kg	Ogólny limit dla mleka jest znacznie niższy
Stany Zjednoczone	0,5 μg/kg/ppb	Próg działania ustalony przez FDA
Chiny	0,5 μg/kg	Mleko i odpowiednie produkty mleczne
Indie	0,5 μg/kg	Odpowiednie kategorie mleka
Japonia	0,5 μg/kg	Próg regulacyjny wraz z określonym podejściem analitycznym
Brazylia	Zależne od matrycy	Różne poziomy dla mleka płynnego, mleka w proszku i sera
Meksyk	0,5 μg/l	Odpowiednie kategorie mleka i produktów mlecznych
Kanada	W aktualnych wykazach substancji zanieczyszczających Health Canada nie określono konkretnych krajowych wartości granicznych (ML) dla AFM1 w mleku	Nadal mogą obowiązywać wymagania klientów lub przepisy eksportowe
Nowa Zelandia	System monitorowania oparty na ocenie ryzyka i potrzebach rynków eksportowych	Limity działania NCCP mogą odzwierciedlać najbardziej rygorystyczne obowiązujące wymagania rynkowe

Dlaczego rynek docelowy ma znaczenie

W przypadku produktów mlecznych będących przedmiotem handlu międzynarodowego odpowiedni próg analityczny nie może być określany wyłącznie przez kraj produkcji.

Ramy monitorowania produktów mlecznych w Nowej Zelandii stanowią wyraźny przykład: limity działania stosowane w ramach Krajowego Programu Zanieczyszczeń Chemicznych (NCCP) mogą uwzględniać wymagania nowozelandzkie, normy Kodeksu Żywnościowego oraz limity obowiązujące na rynku docelowym, przy czym poziom kontroli określa najsurowsze z obowiązujących wymagań.

Podobnie brak konkretnego krajowego maksymalnego poziomu AFM1 niekoniecznie oznacza, że badania na obecność AFM1 są nieistotne. Specyfikacje eksportowe, wymagania klientów oraz normy międzynarodowe mogą nadal określać poziom monitorowania, jaki producent wyrobów mlecznych musi utrzymywać.

Przedsiębiorstwa mleczarskie powinny zatem rozważyć:

• Przepisy krajowe
• Przepisy obowiązujące na rynku docelowym
• Specyfikacje klientów
• Matryca produktów mlecznych
• Docelowi konsumenci
• Wymagana czułość analityczna

Czy pasteryzacja usuwa aflatoksynę M1 z mleka?

Nie należy traktować rutynowej pasteryzacji jako środka kontroli obecności AFM1.

AFM1 jest stosunkowo odporna na działanie wysokich temperatur, a badania wykazały jej obecność zarówno w mleku pasteryzowanym, jak i surowym. Badania dotyczące AFM1 w trakcie przetwarzania mleka wykazały również, że toksyna ta może przetrwać po zastosowaniu konwencjonalnej obróbki termicznej produktów mlecznych.

To odróżnia kontrolę mikotoksyn od zagrożeń mikrobiologicznych, którym można przeciwdziałać poprzez zatwierdzoną obróbkę termiczną.

Producent wyrobów mlecznych nie powinien zatem zakładać, że pasteryzacja sprawi, iż mleko skażone AFM1 będzie spełniało wymagania jakościowe.

Skuteczniejszym podejściem zapobiegawczym jest zarządzanie ryzykiem poprzez odpowiednią kontrolę pasz, zapewnienie jakości przez dostawców, monitorowanie mleka przy odbiorze oraz badania analityczne.

Czy obróbka UHT usuwa aflatoksynę M1?

Przetwarzania metodą UHT nie należy również traktować jako niezawodnego środka kontroli AFM1.

W dostępnym w handlu mleku UHT wykryto obecność AFM1, a jego względna stabilność termiczna oznacza, że sama obróbka termiczna nie może zastąpić skutecznych kontroli i badań na wcześniejszych etapach produkcji.

Ma to szczególne znaczenie dla producentów produktów mlecznych o przedłużonej trwałości.

Przetwarzanie metodą UHT może zapewnić sterylność handlową poprzez zwalczanie odpowiednich mikroorganizmów, jednak mikrobiologiczna sterylność handlowa i kontrola zanieczyszczeń chemicznych stanowią odrębne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa żywności.

Skuteczny program zapewnienia jakości produktów mlecznych poddanych obróbce UHT musi zatem uwzględniać oba te aspekty.

Które produkty mleczne mogą wymagać uwzględnienia pod kątem AFM1?

Ryzyko związane z AFM1 ma swój początek w mleku, jednak wymogi dotyczące badań mogą obejmować różne matryce produktów mlecznych w zależności od przepisów, składu produktu oraz wymagań klientów.

Odpowiednie matryce mogą obejmować:

• Mleko surowe
• Mleko pasteryzowane lub homogenizowane
• Mleko UHT
• Mleko w proszku
• Ser
• Jogurt i produkty mleczne fermentowane
• Składniki mleczne
• Produkty odżywcze na bazie mleka

Limity regulacyjne mogą się również różnić w zależności od matrycy mlecznej. Na przykład w Brazylii stosuje się różne maksymalne poziomy AFM1 dla mleka płynnego, mleka w proszku i sera. Podkreśla to znaczenie uwzględnienia zarówno walidacji matrycy analitycznej, jak i obowiązujących przepisów dotyczących konkretnego produktu podczas opracowywania programu badań.

Odpowiednia metoda analityczna powinna zostać zweryfikowana pod kątem badanej matrycy.

Ma to szczególne znaczenie, ponieważ przetwarzanie może zmieniać skład produktów mlecznych i wpływać na wyniki analizy. Nie należy automatycznie zakładać, że metoda walidowana dla mleka płynnego będzie działać identycznie w przypadku sera, mleka w proszku lub innych złożonych matryc mlecznych.

Gdzie w programie bezpieczeństwa żywności mlecznej należy uwzględnić badania na obecność aflatoksyny M1?

Nie ma uniwersalnego punktu ani częstotliwości badań odpowiednich dla każdego przedsiębiorstwa mleczarskiego.

Badania powinny stanowić część programu kontroli opartego na ocenie ryzyka, uwzględniającego takie czynniki, jak ryzyko związane z paszą i dostawcami, warunki geograficzne, wyniki historyczne, wymogi regulacyjne, specyfikacje klientów, matryca produktu mlecznego oraz rynek docelowy.

Przydatnym sposobem podejścia do kontroli AFM1 jest rozpatrywanie jej w kategoriach trzech powiązanych ze sobą etapów.

1. Pasza i surowce od dostawców

Producenci pasz, gospodarstwa rolne oraz pionowo zintegrowane przedsiębiorstwa mleczarskie mogą monitorować poziom AFB1 lub całkowitej zawartości aflatoksyn w paszach i surowcach, aby pomóc w identyfikacji ryzyka na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw.

Odpowiednia strategia badań zależy od celu przeprowadzanych badań. Ukierunkowane badania na obecność AFB1 mogą być właściwe w sytuacjach, gdy głównym przedmiotem troski jest konkretny prekursor AFM1, natomiast badania na obecność całkowitej zawartości aflatoksyn mogą zapewnić szersze wykrywanie aflatoksyn B1, B2, G1 i G2 w odpowiednich paszach i surowcach rolniczych.

Te kontrole na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw nie zastępują badań na obecność AFM1 w mleku, ale mogą wzmocnić pewność co do dostawców oraz pomóc w identyfikacji ryzyka związanego z aflatoksynami, zanim skażona pasza przyczyni się do narażenia w dalszych etapach łańcucha mleczarskiego.

2. Przyjmowane mleko surowe

Dla przetwórców mleka odbiór surowego mleka może stanowić ważny punkt kontroli.

Badania przeprowadzane w momencie odbioru lub w jego pobliżu mogą pomóc w wykryciu podwyższonych stężeń AFM1, zanim zanieczyszczone mleko trafi do dalszych etapów produkcji.

Odpowiedni proces pobierania próbek i podejmowania decyzji powinien zostać określony w ramach systemu jakości przetwórcy.

3. Kontrola jakości produktów mlecznych i produktów gotowych

W zależności od produktu, rynku oraz wymogów regulacyjnych badania mogą być również przeprowadzane w laboratorium kontroli jakości zakładu mleczarskiego lub na odpowiednich produktach przetworzonych.

Celem niekoniecznie jest przeprowadzanie badań na każdym etapie, lecz ustanowienie kontroli zapewniających odpowiedni poziom pewności w odniesieniu do profilu ryzyka organizacji.

W przypadku produktów przeznaczonych na eksport wymagany próg decyzyjny może być określony przez rynek docelowy, a nie przez kraj, w którym produkt mleczny jest wytwarzany.

W jaki sposób wykrywa się aflatoksynę M1 w mleku?

Do oznaczania AFM1 można zastosować kilka metod analitycznych, w tym metody chromatograficzne i immunochemiczne.

W przypadku rutynowych laboratoriów kontroli jakości produktów mlecznych test immunoenzymatyczny (ELISA) stanowi jedną z opcji przesiewu ilościowego.

W konkurencyjnych metodach ELISA wykorzystuje się przeciwciała rozpoznające docelowy analit i generujące mierzalną reakcję, na podstawie której można obliczyć stężenie AFM1.

Skuteczną metodę rutynową należy dobrać na podstawie takich czynników, jak:

• Wymaganej czułości wykrywania
• Obowiązujący próg regulacyjny
• Zwalidowane matryce produktów mlecznych
• Przepustowość próbek
• Wymagania dotyczące przygotowania próbek
• Wyposażenie laboratorium
• Czas oczekiwania na wynik
• Wymagana precyzja i dokładność
• Procedury badań potwierdzających

W przypadku gdy wyniki wymagają potwierdzenia zgodnie z przepisami lub dalszego zbadania, laboratoria powinny postępować zgodnie z procedurami analitycznymi i potwierdzającymi wymaganymi przez obowiązujący program lub właściwy organ. Różnica między badaniami przesiewowymi a potwierdzającymi może również różnić się w zależności od jurysdykcji. Na przykład w Japonii określono oficjalne metody chromatograficzne wraz z kryteriami dotyczącymi metod przesiewowych w zakresie AFM1.

Badania na obecność aflatoksyn w całym łańcuchu dostaw produktów mlecznych z wykorzystaniem rozwią^{zań Hygiena®}

^{Firma Hygiena®} oferuje ilościowe rozwiązania^Helica® ELISA do badań na obecność AFM1 w różnych matrycach produktów mlecznych.

Ilościowy test ELISA Helica na aflatoksynę M1 to konkurencyjny test immunoenzymatyczny przeznaczony do ilościowego wykrywania AFM1. Firma Hygiena podaje, że test ten został zatwierdzony do stosowania w przypadku mleka surowego, mleka homogenizowanego, odtłuszczonego mleka w proszku oraz jogurtu, a jego zakres ilościowy wynosi 0–100 pg/ml. Obecny format produktu pozwala na przeprowadzenie 96 reakcji i umożliwia przetworzenie do 42 próbek w ciągu około 90 minut.

Firma Hygiena oferuje również dodatkowe formaty testów ELISA na aflatoksynę M1 przeznaczone dla takich matryc, jak mleko, mleko w proszku i ser, co pozwala laboratoriom na wybór testu w oparciu o zatwierdzoną matrycę oraz wymagania badawcze.

Zapoznaj się z badaniami na obecność aflatoksyny M1

Test Helica® Aflatoxin B1 Low Matrix ELISA (KIT5005) umożliwia ilościowe, ukierunkowane wykrywanie AFB1 w odpowiednich produktach, w tym w matrycach, które mogą wykazywać silniejsze efekty matrycowe, takich jak kiszonka.

Zapoznaj się z testami na aflatoksynę B1

Zestaw Helica Total Aflatoxin Rapid ELISA (KIT5007) umożliwia ilościowe wykrywanie aflatoksyn B1, B2, G1 i G2 w ramach jednego testu w zweryfikowanych produktach, w tym w zbożach i paszach dla zwierząt. Hygiena obecnie pozycjonuje ten test jako narzędzie do weryfikacji dostawców i monitorowania mikotoksyn, oferując format 96-dołkowy oraz szybki przebieg badania.

Zapoznaj się z testami na całkowitą zawartość aflatoksyn

Stosowane w odpowiednich zastosowaniach wstępne badania przesiewowe w kierunku AFB1 lub całkowitej zawartości aflatoksyn oraz końcowe badania mleka pod kątem AFM1 mogą wspierać bardziej spójne podejście do ryzyka związanego z aflatoksynami w całym łańcuchu dostaw produktów mlecznych.

Wspieranie standardów badań produktów mlecznych

Skuteczne badania w zakresie bezpieczeństwa żywności zależą nie tylko od technologii analitycznej, ale również od odpowiednich metod, norm i współpracy naukowej.

Firma Hygiena uczestniczy w pracach Międzynarodowej Federacji Mleczarskiej za pośrednictwem komitetów krajowych Stanów Zjednoczonych i Niemiec. Nate Banner, starszy globalny menedżer ds. produktów w firmie Hygiena®, opisał również swoje wcześniejsze zaangażowanie w opracowywanie normy dotyczącej szybkich metod wykrywania aflatoksyny M1.

Zaangażowanie w prace nad tym standardem wspiera szersze podejście firmy Hygiena® do badań produktów mlecznych – od ryzyka na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw i mleka dostarczanego do zakładu, poprzez przetwarzanie i monitorowanie środowiska, aż po jakość gotowego produktu.

Zapoznaj się z informacjami na temat firmy Hygiena i Międzynarodowej Federacji Mleczarskiej

Najczęściej zadawane pytania

Co powoduje obecność aflatoksyny M1 w mleku?

AFM1 może pojawić się, gdy zwierzęta mleczne spożywają paszę skażoną aflatoksyną B1. Zwierzę metabolizuje AFB1, a AFM1 może następnie zostać wydalona do mleka.

Co mierzy badanie na obecność aflatoksyn ogółem?

Badanie na obecność aflatoksyn ogółem pozwala wykryć wiele rodzajów aflatoksyn, zazwyczaj w tym aflatoksynę B1, B2, G1 i G2. W kontekście łańcucha dostaw produktów mlecznych badanie to może służyć do przeprowadzenia szerszego badania przesiewowego odpowiednich pasz i surowców przed rozpoczęciem produkcji mleka.

Czy aflatoksyna M1 to to samo co aflatoksyna B1?

Nie. AFB1 to aflatoxina macierzysta, powszechnie kojarzona z zanieczyszczonymi uprawami i paszą dla zwierząt. AFM1 to metabolit, który może pojawić się w mleku po spożyciu przez zwierzę paszy zanieczyszczonej AFB1.

Czy pasteryzacja pozwala wyeliminować aflatoksynę M1?

Nie należy polegać wyłącznie na rutynowej pasteryzacji w celu kontroli AFM1. AFM1 jest stosunkowo odporna na działanie wysokich temperatur i wykryto ją w pasteryzowanych produktach mlecznych. Nadal istotne znaczenie mają prewencyjne kontrole pasz oraz odpowiednie badania analityczne.

Czy aflatoksyna M1 może występować w mleku UHT?

Tak. AFM1 wykryto w mleku UHT, dlatego proces UHT nie powinien być traktowany jako substytut kontroli mikotoksyn na wcześniejszych etapach produkcji ani odpowiednich badań.

Czy limity aflatoksyny M1 są takie same na całym świecie?

Nie. Wymogi dotyczące AFM1 różnią się w zależności od jurysdykcji, a niekiedy także od rodzaju produktu mlecznego lub docelowej grupy konsumentów. Na przykład ogólny limit maksymalny w UE dla odpowiednich kategorii mleka wynosi 0,050 μg/kg, podczas gdy na kilku innych głównych rynkach stosuje się limit 0,5 μg/kg.

W jaki sposób laboratoria badają mleko pod kątem obecności aflatoksyny M1?

Stosowane metody obejmują techniki chromatograficzne i immunochemiczne. Ilościowy test ELISA typu konkurencyjnego może stanowić skuteczne rutynowe narzędzie przesiewowe dla laboratoriów kontroli jakości produktów mlecznych, o ile test ten jest odpowiedni i został zatwierdzony dla danej matrycy oraz wymaganego poziomu wykrywalności.

Gdzie producenci wyrobów mlecznych powinni przeprowadzać badania na obecność aflatoksyny M1?

Właściwy moment zależy od programu bezpieczeństwa żywności opartego na ocenie ryzyka. Kontrole mogą obejmować monitorowanie pasz lub dostawców, badania dostarczanego surowego mleka oraz badania odpowiednich produktów mlecznych. Miejsce i częstotliwość badań powinny odzwierciedlać obowiązujące przepisy, dotychczasowe ryzyko, kontrole dostawców, matrycę produktu oraz wymagania klientów.

Jakiej wartości granicznej dla AFM1 powinien przestrzegać eksporter?

Eksporterzy powinni uwzględnić wymogi regulacyjne oraz specyfikacje klientów mające zastosowanie do rynku docelowego i konkretnego produktu mleczarskiego. W przypadku gdy wymogi rynku docelowego są bardziej rygorystyczne niż wymogi krajowe, program badań może wymagać zapewnienia zgodności z tym niższym progiem.

Czy przedsiębiorstwa mleczarskie powinny badać zawartość AFB1 czy całkowitej zawartości aflatoksyn w paszach?

Właściwe podejście zależy od rodzaju towaru, wymogów regulacyjnych lub wymagań klienta oraz celu badań. Ukierunkowane badania na obecność AFB1 koncentrują się konkretnie na aflatoksynie, która może powodować powstawanie AFM1 w mleku, natomiast badania na obecność aflatoksyn ogółem zapewniają szersze badanie przesiewowe pod kątem wielu aflatoksyn. Metody badawcze należy dobierać zgodnie ze zweryfikowaną matrycą oraz wymaganiami indywidualnego programu kontroli.

Zarządzanie ryzykiem w sektorze mleczarskim – od paszy do gotowego produktu

AFM1 pokazuje, dlaczego bezpieczeństwo żywności mlecznej nie zawsze może zaczynać się na linii produkcyjnej.

Ścieżka ta rozpoczyna się na wcześniejszym etapie, od potencjalnego zanieczyszczenia paszy dla zwierząt aflatoksyną AFB1, przebiega przez produkcję mleka i może ostatecznie wpłynąć na proces produkcji wyrobów mleczarskich oraz zgodność produktów z przepisami.

Dla przetwórców produktów mlecznych najskuteczniejszą strategią jest zatem zrozumienie całego łańcucha:

Ryzyko związane z paszą i surowcami → Kontrola AFB1 / całkowitej zawartości aflatoksyn → zapewnienie jakości przez dostawców → AFM1 w mleku dostarczanym do zakładu → kontrola jakości produktów mlecznych → decyzja dotycząca produktu

W przypadku globalnych producentów rynek docelowy oraz matryca produktu powinny również determinować czułość analityczną oraz limity decyzyjne uwzględnione w programie badań.

Połączenie odpowiedniego zapewnienia jakości ze strony dostawców z czułymi, dostosowanymi do matrycy testami analitycznymi może pomóc przedsiębiorstwom mleczarskim w wcześniejszym rozpoznaniu ryzyka i podejmowaniu świadomych decyzji, zanim materiał dotknięty zanieczyszczeniem przejdzie dalej w procesie produkcji.

Czy chcieliby Państwo omówić swój program badań produktów mlecznych?

Czy mógłby Pan/Pani porozmawiać z firmą Hygiena® na temat stosowanych matryc, wymogów regulacyjnych, wielkości badań oraz obecnego przebiegu pracy?

Porozmawiaj z specjalistą ds. badań produktów mlecznych